|
KILO VERME YONTEMLERI
Kadınlrda kilo yapan veya kilo aldıran nedenlerin çoğu altta yatan bazı
hormon bozukluklarıdır. Devamlı kilo alan, diyet yaptığı halde kilo
veremeyen bir kadında bazı hormon bozukluklarının araştırılması gerekir.
KADINLARDA KİLO YAPAN HORMON BOZUKLUKLARI
1. Polikistik over yani yumurtalık kisti
2. Guatr yani tiroid hormon bozuklukları
3. İnsülin direnci
4. prolaktin hormon yüksekliği
5. Hashimoto hastalığı
6. Tiroid bezi iltihapları
7. depresyon
8. Şeker düşüklükleri
Yukarıda sayılan hormon bozukları bir Endokrin uzmanı tarafından
değerlendirilir ve uygun tedaviler yapılır. bu hormon bozuklukları
tedavi olmadan yapacağınız diyetlerle kilo verseniz bile hızla geri
alırsınız.
HORMONLAR VE KİLO
Tiroid bezi boynumuzda bulunan, kelebek şeklinde bir salgı bezidir ve
metabolizmamızı kontrol eden tiroid hormonlarını salgılar. Tiroid
hormonlarının T3 ve T4 olmak üzere iki tipi vardır. Bu hormonlar az
salgılandığında, hipotiroidi
dediğimiz hastalık oluşur, metabolizma az çalışır ve sonunda kilo
alınır. Tiroid ameliyatı geçirenlerde, Hashimoto tiroiditi denen tiroid
hastalığı olanlarda ve 50 yaşından sonra kadınların çoğunda tiroid bezi
yetmezliği gelişir. Bu kişilerde halsizlik, yorgunluk, el ve yüzde
şişme, unutkanlık, kan yağlarında yükseklik ve en önemlisi kilo alma
olur. Fazla kilolu kişilerde mutlaka tiroid hormon tetkiklerinin
yapılarak tiroid bezinin az çalışıp çalışmadığı kontrol edilmelidir.
Tiroid bezi yetmezliğinin tedavi edilmediği fazla kilolu kişilerde kilo
vermek çok zordur. Bu hastalarda tiroid hormonu tedavisiyle TSH hormon
düzeyinin normal sınırlarda olmasının sağlanması gerekir.
Reaktif hipoglisemi dediğimiz kan şekeri düşüklüğü kilo alımının ve
kilo verilememesinin önemli nedenlerinden birisidir. Bu kişilerde yemek
sonrası kan şekeri düşer ve arkasından tatlı yeme isteği oluşur. Bu
nedenle yapılan tatlı atıştırmaları kilo alımına neden olur. Pankreas
bezinden aşırı insülin hormonu salgılanması ile kendini gösteren
insülin direnci denilen hastalıkta kanda yüksek miktarlarda bulunan
insülin hormonu kan şekerinde düşmeler yaparak kilo alımına katkıda
bulunmaktadır. Bu nedenle zayıflayabilmek için bu yüksek insülin
düzeylerinin azaltılması gerekir. Bazı ilaçlar, kilo verme ve spor
yapmak insülin hormonunu azaltarak kilo vermeye ilave katkıda bulunur.
Böbreküstü bezinin aşırı çalışması durumunda bu bezden fazla miktarda kortizol
hormonu üretilir. Kortizol hormonunun fazlalığı ise, vücutta özellikle
karın ve ensede yağ birikimine ve fazla kiloluluğa neden olur. Bazı
hastalıkların tedavisinde kullanılan kortizon ilacı da aynı mekanizma
ile kilo alınmasına neden olmaktadır.
Kadınlarda fazla kiloluluğa neden olan önemli bir hormon hastalığı da polikistik over sendromu
denen ve yumurtalıkta kist oluşması, tüylenme ve adet bozukluğu ile
kendini gösteren hastalıktır. Bu hastalıkta en önemli bulgu insülin
hormon yüksekliği veya insülin direncidir. Bu nedenle de polikistik
over sendromu olan kadınların önemli bir kısmında fazla kilo ve şeker
hastalığı görülür. Adet bozukluğu, tüylenme ve fazla kilolu olmanın bir
arada olduğu bu hastalarda yumurtalıkların incelenmesi ve bu hastalığa
yönelik tedavilerin yapılması gerekir. Bu şekilde tedavisi yapılmayan
kadınların zayıflaması zordur.
Kadınlarda süt salgılatan hormon olarak bilinen, prolaktin
hormonunun fazla salgılanması da kilo almaya yol açan bir hormon
bozukluğudur. Prolaktin hormonu beynimizde bulunan hipofiz bezinden
salgılanır. Hipofiz bezindeki tümörler aşırı prolaktin hormonu
salgıladığında adetlerde bozulma, memeden süt gelmesi, tüylenme ve kilo
alımı olur.
Yapılan bilimsel çalışmalar kanlarında kalsiyum düzeyi az olan
kişilerde zayıflamanın zor olduğunu göstermiştir. Bu nedenle zayıflamak
isteyen bir kişinin yeteri kadar kalsiyum alması gerekir.
Erişkin kadınlar özellikle gebelik ve emzirme döneminde, doğum kontrol
hapı kullanırken ve menopoz döneminde kilo alırlar. Doğum sayısı
arttıkça alınan kilolarda artma olmaktadır. Bu dönemlerde kadınların
kilo almamak için beslenmelerine dikkat etmesi ve egzersizi bırakmaması
gerekir. Kilo alan bir kadının doğum kontrol ilaçlarını kullanmaması
gerekir. Menopoz döneminde ortaya çıkan kilo alma olayı kanda kadınlık
hormonu denilen östrojenin azalması neticesinde oluşur. Azalan östrojen
hormonu çeşitli mekanizmalarla kilo alımı yapmaktadır. Menopoz tedavisi
için ilaç alınsa bile kandaki östrojen hormonu tam olarak düzelmediği
için de menopozdaki kadınlarda kilo vermede sıkıntılar olmaktadır. Bu
hastalarda diyet, egzersiz ve bazı zayıflama ilaçları faydalı
olabilmektedir.
Tatlı Düşkünlüğü
Tatlılara düşkünlük genellikle insülin hormon fazlalığı nedeniyle
oluşur. Bu kişilerde yemeklerden 2-3 saat sonra tatlı yeme isteği,
öğleden sonra uyku basması, husuzluk, tatlı yiyince sakinleşme ve
kendini iyi hissetme vardır. Bu durum kilo alınmasının en önemli
nedenlerinden birisidir. Temelinde ise insülin ve serotonin hormon
bozukluğu vardır. Kanda insülin düşünce beyinden serotonin salgılanır.
İnsülin çok yüksek ise serotonin salgılanamaz ve kişiler huzursuzluk,
sinirli olurlar ve serotonini, artırmak için tatlı yerler. İnsülini
azaltmak için kahvaltıda protein yenmeli (et, süt, yumurta) ve 2
saatten fazla aç kalmamalıdır.
EN İYİ DİYET GLİSEMİK İNDEKS DİYETİDİR
Karbonhidratları seçerken düşük glisemik indeksli olanları seçmek gerekmektedir.
1.Rafine karbonhidratlar yani beyaz un ve rafine tahıldan yapılmış karbonhidratlar yüksek glisemik indekslidir.
2.Beyaz ekmek yüksek glisemik indekslidir.Tam buğday veya kepek az GI’lidir.
3. Diyetteki lif oranı artınca GI’i azalır.
4.Karbonhidrat içinde amiloz ve amilopektin vardır. Amilopektin
fazlaysa kan şekeri daha çok artar Amilopektini fazla olanlar ekmek,
beyaz patates, beyaz un, amiloz içerenler ise tam tahıllar,hububatlar
ve tatlı patetesdir.
5. Rafine olanlar rafine olmayanlardan daha fazla glisemik indeksi
artırır. Rafine demek işlenmiş fabrikaya girmiş gıda demektir. Rafine
olan karbonhidratlar beyaz ekmek, beyaz pirinç, kurabiye,meyve suları,
şekerlerdir. Rafine olmayanlar doğal halde bulunanlar olup GI’i
düşüktür. Bunlar daha fazla lif veya posa içerir. Örnek olarak sebze
meyve, badem, ceviz, bezelye verilebilir.
GLİSEMİK İNDEKS DİYETİ İÇİN PROF DR METİN ÖZATA'NIN hazırladığı GLİSEMİK İNDEKS (Gİ) DİYETİ kitabını okuyunuz ve uygulayınız.
. |