|
Şişmanlık Vücudumuzda Aşırı Yağ Birikmesidir:
Şişmanlık vücudumuzda aşırı miktarda yağ birikmesidir. Ağırlığı fazla
olan kişilerin hepsi şişman olarak kabul edilmez. Bazı kişilerde kas
gelişimi fazlaysa bu da ağırlığı artırır. Bu nedenle şişmanlık ile
ağırlık aynı anlama gelmemektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO),
şişmanlığı ‘vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal veya aşırı miktarda yağ birikmesi’
olarak tanımlamıştır. 18 yaşındaki erkeklerde vücut ağırlığının
%15-18’ini, kızlarda ise %20-25’ini yağ oluşturur; erkeklerde bu oran
%25’i kadınlarda ise %30-35’i aşarsa şişmanlık ortaya çıkar.
Şişmanlığın tıp dilindeki adı ‘obezite’dir.
Nedeni tam olarak açıklığa kavuşturulamamış olmakla beraber,
şişmanlığın oluşumunda anne ve babamızdan aldığımız genetik yük,
yaktığımızdan fazla gıda almak ve hareketsizlik önemli rol oynar.
Şişmanlık, gerek ülkemizde gerekse diğer ülkelerde, en önemli sağlık
problemlerinden biridir ve salgın bir hastalık halini almıştır.
Şişmanlık, sadece şeker, kalp ve damar hastalıkları ve tansiyon
yüksekliğine neden olmakla kalmaz, ömrümüzü de kısaltır.
Şişmanlık, Tekrarlayıcı ve Süregen (Kronik) Bir Hastalıktır:
Şişmanlık, çok eski çağlarda bir hastalık olarak algılanmamakta, hatta
sağlık ve güç simgesi olarak görülmekteydi. Ankara’daki Anadolu
Medeniyetleri Müzesi’nde sergilenen eski çağlara ait kadın
heykellerinin hep şişman olması bu inanışın güzel bir örneğidir. Ancak
şişmanlığın bir hastalık olduğu, yapılan birçok bilimsel araştırma ile
ortaya konmuş bir gerçektir artık.
. Bazı kişilerin durmadan kilo alıp verdiğini görürsünüz. Kilo veren
kişi düzenli beslenme uygulamaz veya egzersizi azaltırsa tekrar kilo
alır. Bu nedenle şişmanlık, tekrarlama özelliği olan bir hastalık
olarak tanımlanmaktadır.
Başka hastalıklar gibi, şişmanlığın da nedeni vardır ve çoğu şişman
hastada bu nedenin, aşırı beslenme ve alınan enerjiyi harcayamama
olduğu gözlenir. Yakılamayan enerji vücutta yağ olarak birikir.
Diğer hastalıklar gibi şişmanlığın da bir oluşma mekanizması vardır ve bu mekanizma, yağ hücrelerinden salgılanan leptin
isimli hormonun, beyinle ilişkisinin bozulması yani etkisini
gösterememesine dayanmaktadır. Alınan enerji ile harcanan enerji
arasındaki ilişkiyi, leptin hormonu sağlamakta ve bu hormonun az salgılanması da çok salgılanması da şişmanlığa neden olmaktadır. Özetle şişmanlarda yağ dokusundan salgılanan leptin hormonu iyi çalışmamaktadır.
Diğer hastalıklar gibi şişmanlıkta da patolojik bir bozukluk, yani
vücuttaki dokularda anormal bir durum söz konusudur. Şişmanlıktaki bu
patolojik bozukluk, yağ hücrelerinin büyümesi, bu hücrelerde aşırı yağ
birikmesi ve yağla dolan hücrelerde daha fazla yağ depolanamayınca,
fazla yağların kaslarda ve karaciğerde birikmesi ve kan dolaşımında
fazla miktarda yağ asitlerinin ortaya çıkması durumudur. Bir başka
deyişle şişmanlıkta, yağ hücrelerinin yanında, kaslardaki,
karaciğerdeki ve kan dolaşımındaki yağ miktarı da artar.
Diğer hastalıklarda olduğu gibi, şişmanlığın da tedavisi vardır ve bu tedavi, alınan gıdayı azaltmak ve hareketi artırarmak veya spor yapmak esasına dayanır. Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı, artık şişmanlığı bir hastalık olarak kabul etmekteyiz.
|